“ถ้ำผู้นำ” แห่งเวียงไซที่สปป.ลาว

สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว หรือที่คนไทยเรียกกันติดปากว่าประเทศลาว ประเทศเพื่อนบ้านที่เปรียบเสมือนบ้านพี่เมืองน้องของคนไทย ซึ่งเราสามารถข้ามฝั่งไปมาหาสู่กันได้อย่างง่ายดาย
สถานที่ท่องเที่ยวยอดนิยมของลาวคงหนีไม่พ้น สระมรกต ทุ่งไหหิน เวียงไซ รวมถึงวัดวาอารามต่าง ๆ ที่มักมีคนรีวิวผ่านทางเว็บไซต์ และสื่อโซเชียลมีเดีย ต่าง ๆ ทว่าหลายคนอาจยังไม่ทราบว่าเมืองชายแดนอย่างเวียงไซที่เป็นเมืองชายแดนนั้น ยังมีสถานที่ท่องเที่ยวที่น่าทึ่งรอให้นักท่องเที่ยวได้มาสัมผัส

เวียงไซ (Vieng Xai) เป็นเมืองที่อยู่ในแขวงหัวพัน (Hua Phan) ของประเทศลาว โดยอยู่ห่างจากเมืองซำเหนือ (Xam Neua) ซึ่งเป็นเมืองหลวงของแขวงหัวพัน ประมาณ 30 กิโลเมตร ลักษณะของเมืองเป็นเมืองที่เงียบสงบ กลางเมืองมีทะเลสาบ และล้อมรอบด้วยภูเขาหินปูน เวียงไซเป็นเมืองที่อยู่ชายแดนของลาว โดยทิศตะวันออกและทิศเหนือมีอาณาเขตติดกับประเทศเวียดนาม ซึ่งมีระยะห่างเพียง 55 กิโลเมตรเท่านั้น ส่วนทางด้านทิศตะวันตกติดกับแขวงหลวงพระบาง และทิศใต้ติดกับแขวงเชียงขวาง

สถานที่ท่องเที่ยวที่เป็นเสมือนแม่เหล็กของเมืองแห่งนี้ คงไม่พ้น “ถ้ำผู้นำ” หรือ Vieng Xai Caves ซึ่งเป็นถ้ำหินปูนขนาดใหญ่ที่ถูกปกคลุมด้วยแมกไม้นานาพันธุ์ หากมองเพียงแค่ภายนอก ถ้ำแห่งนี้ก็ไม่ต่างจากถ้ำหินปูนทั่ว ๆ ไป แต่เมื่อเห็นภายในถ้ำจะทึ่งกับความน่าอัศจรรย์ เนื่องจากภายในนั้นถูกทำให้กลายเป็นที่อยู่อาศัย แบ่งเป็นห้องต่าง ๆ อาทิ ห้องรับแขก ห้องประชุม ห้องหลบภัย ห้องสำหรับเล่นกีฬา เป็นต้น รวมถึงมีสิ่งอำนวยความสะดวกที่ครบครัน อีกทั้งยังมีเครื่องระบายอากาศ ระบบป้องกันแรงระเบิดและแก๊สพิษ ซึ่งภายในถ้ำนั้นรองรับผู้อาศัยได้ถึง 20,000 คน
วัตถุประสงค์ในการสร้างถ้ำผู้นำมาจากในอดีตช่วงสงครามอินโดจีน สหรัฐอเมริกาได้ทิ้งระเบิดลงยังประเทศลาวหลายต่อหลายลูกเพื่อกวาดล้างคอมมิวนิสต์ให้หมดสิ้น โดยทิ้งระเบิดเป็นเวลาติดต่อกันนานถึง 9 ปี ถ้ำแห่งนี้จึงถูกสร้างขึ้นเพื่อให้เป็นที่หลบภัยของเหล่าแกนนำทหารคอมมิวนิสต์ เป็นเสมือนศูนย์บัญชาการใหญ่ของกองทัพปลดปล่อยประเทศลาว ซึ่งถ้ำในลักษณะเดียวกันนี้ถูกสร้างขึ้นเพื่อเป็นที่หลบภัยอยู่ถึง 12 แห่งในเมืองเวียงไซ แต่ปัจจุบันเปิดให้นักท่องเที่ยวเข้าชมเพียงแค่ 6 ถ้ำเท่านั้น โดยนอกจากจะเปิดให้นักท่องเที่ยวเดินเที่ยวชมภายในถ้ำแล้ว ยังมีการแสดงนิทรรศการเล่าถึงความเป็นมาของเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในเวียงไซ โดยนำเสนอผ่านแง่มุมของความเสียสละ และความรักชาติของชาวลาว

ถ้ำผู้นำที่เป็นที่รู้จักและมีนักท่องเที่ยวจำนวนไม่น้อยนิยมเข้าชม ได้แก่ ถ้ำท่านประธานไกสอน พรมวิหาน อดีตประธานประเทศลาว ถ้ำแห่งนี้เป็นถ้ำที่มีลักษณะเป็นถ้ำ 2 ถ้ำเชื่อมต่อกัน และเนื่องจากสูงกว่าระดับพื้นดิน จึงต้องสร้างบันไดขึ้นมายังถ้ำ 32 ขั้น เดิมถ้ำแห่งนี้มีชื่อว่า ถ้ำผาหย่อน เนื่องจากสมัยก่อนถ้ำแห่งนี้มีผึ้งอาศัยอยู่เป็นจำนวนมาก ชาวบ้านจึงต้องการขึ้นไปหารังผึ้ง แต่ทางขึ้นค่อนข้างลำบาก ชาวบ้านต้องปีนขึ้นผาแล้วหย่อนเชือกมาเพื่อเก็บรังผึ้ง จึงเป็นที่มาของชื่อผาหย่อน แต่มาในปี 1964 ท่านประธานไกสอนได้ย้ายเข้ามาอยู่ที่ถ้ำแห่งนี้เพื่อพำนัก และใช้เป็นที่ทำการของกองทัพ ภายในถ้ำมีความยาว 140 เมตร ประกอบไปด้วยห้องประชุม ห้องรับรองแขก ห้องป้องกัน ห้องนอน ห้องค้นคว้า ห้องสโมสรเพื่อใช้สำหรับเล่นกีฬาและทำงานศิลปะ รวมถึงที่ปากถ้ำยังมีถ้ำขนาดเล็กที่ใช้เป็นที่ประกอบอาหารในช่วงสงคราม ต่อมาปี 1973 ได้มีการสร้างเรือนหลังหนึ่งเพิ่มเติมเพื่อเป็นเรือนพักของท่านประธานไกสอน ทว่าก่อนที่จะสร้างแล้วเสร็จ ท่านประธานได้ย้ายเข้าเวียงจันทร์ไปก่อน ทำให้เรือนหลังดังกล่าวถูกใช้สำหรับเก็บเอกสารและพัสดุทางประวัติศาสตร์
ถ้ำท่านประธานสุพานุวง อยู่ไม่ไกลจากถ้ำท่านประธานไกสอน เดิมเรียกกันว่า ถ้ำผาปุ่ง (ผาโป่ง) เนื่องจากสมัยก่อนนั้นบริเวณถ้ำแห่งนี้เป็นป่าดงดิบ มีสัตว์ต่าง ๆ อาศัยอยู่มากมาย และมีโป่งน้ำไว้สำหรับให้สัตว์ไว้กิน ซึ่งต่อมาในปี 1964 ท่านประธานสุพานุวงได้เข้ามาพำนักในถ้ำแห่งนี้ และเริ่มปรับปรุงให้มีห้องต่าง ๆ นอกจากนี้ยังมีเรือนหลังเล็กซึ่งสร้างขึ้นเพื่อให้ท่านประธานสุพานุวงพักอยู่หลังสงคราม รวมถึงมีการสร้างบ่อน้ำพุรูปหัวใจและมีการปลูกต้นไม้ที่มีใบสีแดงไว้บริเวณรอบ ๆ ถ้ำอีกด้วย นอกเหนือจากถ้ำท่านประธานทั้งสองแล้ว ยังมีถ้ำที่น่าสนใจได้แก่ ถ้ำท่านคำไต สีพันดอน และถ้ำท่านหนูฮัก พูมสะหวัน ซึ่งไม่เพียงจะเป็นถ้ำที่ออกแบบเพื่อใช้เป็นสถานที่หลบภัยสงครามเท่านั้น แต่ยังเป็นกองบัญชาการของผู้นำในสมัยสงครามอีกด้วย ที่สำคัญ เมืองเวียงไซ ยังมีถ้ำเล็กถ้ำใหญ่กระจายอยู่รอบเมืองกว่า 400 ถ้ำ